شکایت از کارفرما در روابط میان کارگر و کارفرما و حقوقی که نسبت به یکدیگر دارند، همیشه مورد توجه قانون‌گذار بوده است.
در حال حاضر قوانین چندی برای تعهدات و مسئولیت‌های کارگر و کارفرما نسبت به همدیگر موجود است که مهم‌ترین آن قانون کار مصوب ۱۳۶۹ می‌باشد. بر اساس این قانون چنانچه کارفرما از انجام تعهدات قانونی خود سرباز زد، کارگر می‌تواند در سامانه جامع روابط کار و مراجع قانونی شکایت کرده و خواستار گرفتن حق و حقوقش شود.
در چه مواردی می‌توان از کارفرما شکایت کرد؟
شکایت از کارفرما بابت چه مواردی امکان‌پذیر است؟
اگر کارفرما حقوق و مزایای قانونی کارگر را پرداخت نکند یا برخلاف مقررات قانون کار با کارگر رفتار کند، امکان پیگیری و مطالبه حقوق قانونی از مسیرهای مربوط به روابط کار وجود دارد.
موارد قابل طرح در شکایت از کارفرما
شکایت از کارفرما می‌تواند مربوط به موضوعات مختلفی از جمله عدم پرداخت حقوق، بیمه نکردن کارگر، پرداخت نکردن اضافه‌کاری، عیدی و سنوات، اخراج غیرقانونی، عدم پرداخت مزایای قانونی و سایر مطالبات ناشی از رابطه کاری باشد.
مهم‌ترین مواردی که ممکن است بابت آن‌ها میان کارگر و کارفرما اختلاف ایجاد شود عبارت‌اند از:
- پرداخت نکردن حقوق و دستمزد
- پرداخت کمتر از حقوق قانونی
- بیمه نکردن کارگر یا وجود نقص در سوابق بیمه
- پرداخت نکردن اضافه‌کاری
- پرداخت نکردن عیدی و پاداش سالانه
- پرداخت نکردن سنوات و مزایای پایان کار
- عدم پرداخت حق مسکن، بن کارگری و سایر مزایای قانونی
- اخراج غیرقانونی کارگر
- عدم رعایت مقررات مربوط به مرخصی
- عدم پرداخت مطالبات پس از پایان همکاری
- اختلاف درباره مدت اشتغال و سابقه کار
- اختلاف درباره نحوه خاتمه همکاری
- خودداری از پرداخت حقوق در دوره اشتغال
- مطالبه حقوق و مزایای پرداخت‌نشده پس از پایان قرارداد
نداشتن قرارداد کتبی به معنای نداشتن حق نیست. در صورت وجود رابطه کاری، امکان بررسی و اثبات رابطه کار و مطالبه حقوق قانونی با استفاده از مدارک و شواهد مختلف وجود دارد.
آیا بدون قرارداد کتبی می‌توان از کارفرما شکایت کرد؟
بله. نداشتن قرارداد کتبی مانع طرح شکایت از کارفرما نیست. در برخی اختلافات کارگر و کارفرما ممکن است قرارداد به صورت کتبی تنظیم نشده باشد یا کارگر نسخه‌ای از قرارداد در اختیار نداشته باشد.
در چنین شرایطی، موضوع مهم اثبات وجود رابطه کاری و مدت اشتغال است. مدارکی مانند سابقه بیمه، فیش حقوقی، واریز وجه از طرف کارفرما، حضور و غیاب، کارت تردد، اسناد مربوط به محل کار و سایر مدارک مرتبط می‌توانند برای اثبات رابطه کاری مورد استفاده قرار گیرند.
در صورتی که قرارداد کار به صورت شفاهی منعقد شده باشد نیز اختلاف ایجادشده می‌تواند در مراجع حل اختلاف کار بررسی شود.
برای شکایت از کارفرما چه مدارکی لازم است؟
مدارک مورد نیاز به نوع شکایت بستگی دارد، اما بهتر است کارگر پیش از ثبت درخواست، تمام مدارک مربوط به رابطه کاری و مطالبات خود را جمع‌آوری کند.
- قرارداد کار، در صورت وجود
- سابقه بیمه
- فیش حقوقی
- رسید یا مستندات پرداخت حقوق
- گردش حساب بانکی مرتبط با دریافت حقوق
- مدارک مربوط به اضافه‌کاری
- کارت تردد یا گزارش حضور و غیاب
- نامه‌های اداری
- مدارک مربوط به اخراج یا پایان همکاری
- سایر مدارک اثبات‌کننده رابطه کاری یا میزان مطالبات
هرچه مستندات کامل‌تر باشد، امکان بررسی دقیق‌تر ادعای مطرح‌شده نیز بیشتر خواهد بود.
شکایت از کارفرما چقدر زمان می‌برد؟
مدت رسیدگی به شکایت از کارفرما به عواملی مانند موضوع شکایت، کامل بودن مدارک، میزان اختلاف، تعداد جلسات رسیدگی و اعتراض طرفین بستگی دارد.
به همین دلیل نمی‌توان برای تمام پرونده‌ها مدت زمان یکسانی تعیین کرد. پرونده‌هایی که مدارک روشن‌تری دارند ممکن است روند ساده‌تری داشته باشند، اما اختلاف درباره رابطه کاری، سابقه اشتغال، میزان مطالبات یا نحوه خاتمه همکاری می‌تواند به رسیدگی بیشتری نیاز داشته باشد.
مطالبه حقوق، بیمه، عیدی، سنوات و اضافه‌کاری
مطالبه حقوق معوقه از کارفرما یکی از رایج‌ترین موضوعات اختلاف میان کارگر و کارفرما است. اگر حقوق کارگر به طور کامل یا در موعد مقرر پرداخت نشده باشد، امکان پیگیری مطالبه حقوق از مسیر قانونی وجود دارد.
همچنین در صورت وجود شرایط قانونی، موضوعاتی مانند بیمه، عیدی، سنوات، اضافه‌کاری و سایر مزایای پرداخت‌نشده نیز می‌توانند مورد مطالبه قرار گیرند.
برای بررسی میزان مطالبات، عواملی مانند مدت اشتغال، میزان حقوق، ساعات کار و نحوه پایان همکاری اهمیت دارند.
آیا می‌توان بابت بیمه نکردن از کارفرما شکایت کرد؟
بیمه کردن کارگر یکی از موضوعات مهم رابطه کاری است. اگر کارفرما برخلاف تکالیف قانونی خود نسبت به بیمه کارگر اقدام نکرده باشد یا در سابقه بیمه کارگر نقصی وجود داشته باشد، موضوع می‌تواند از مسیرهای قانونی مربوط به روابط کار و تأمین اجتماعی پیگیری شود.
در این نوع پرونده‌ها، اثبات مدت اشتغال و وجود رابطه کاری اهمیت زیادی دارد. قرارداد، سابقه بیمه، فیش حقوقی، واریز حقوق و سایر مستندات کاری می‌توانند در بررسی موضوع مؤثر باشند.
شکایت از کارفرما بابت عیدی و سنوات
پرداخت عیدی و مزایای پایان کار از جمله موضوعاتی است که ممکن است پس از پایان سال یا خاتمه همکاری میان کارگر و کارفرما ایجاد اختلاف کند.
اگر کارگر معتقد باشد عیدی، سنوات یا سایر مطالبات قانونی مربوط به دوره اشتغال به طور کامل پرداخت نشده است، می‌تواند مطالبه خود را مطرح کند.
شکایت از کارفرما بابت اضافه‌کاری
اگر کارگر خارج از ساعات عادی کار، با شرایط قانونی مربوط به اضافه‌کاری مشغول به کار شده باشد اما مبلغ مربوط به اضافه‌کاری خود را دریافت نکرده باشد، می‌تواند موضوع را مطالبه کند.
برای اثبات اضافه‌کاری، مدارکی مانند گزارش حضور و غیاب، کارت تردد، برنامه کاری، اسناد مربوط به ساعات فعالیت و سایر شواهد می‌توانند مورد استفاده قرار گیرند.
آیا کارفرما می‌تواند به دلیل شکایت، کارگر را اخراج کند؟
صرف طرح شکایت برای مطالبه حقوق قانونی به این معنا نیست که کارگر حقوق خود را از دست می‌دهد. با این حال، قانونی بودن اخراج باید با توجه به شرایط پایان همکاری، قرارداد و مقررات مربوط به روابط کار بررسی شود.
اگر کارگر معتقد باشد پس از طرح مطالبه قانونی یا در شرایطی برخلاف مقررات از کار اخراج شده است، می‌تواند موضوع را از مسیرهای قانونی مربوط به روابط کار پیگیری کند.
شکایت از کارفرما به کجا انجام می‌شود؟
اختلافات ناشی از رابطه کارگر و کارفرما در چارچوب مراجع پیش‌بینی‌شده در قانون کار رسیدگی می‌شوند. ثبت و پیگیری بسیاری از خدمات مربوط به روابط کار نیز از طریق سامانه جامع روابط کار انجام می‌شود.
با توجه به اینکه مراحل و نحوه استفاده از سامانه‌ها ممکن است تغییر کند، بهتر است هنگام ثبت درخواست، آخرین روند اعلام‌شده توسط مراجع رسمی بررسی شود.
آیا شکایت از کارفرما هزینه دارد؟
هزینه و مراحل مربوط به ثبت و پیگیری شکایت باید بر اساس مقررات و رویه جاری در زمان اقدام بررسی شود. همچنین ممکن است بسته به نوع اقدام حقوقی و خدماتی که دریافت می‌شود، هزینه‌های متفاوتی وجود داشته باشد.
به همین دلیل توصیه می‌شود پیش از اقدام، شرایط پرونده و مسیر مناسب برای پیگیری آن بررسی شود.
مهم‌ترین نکته قبل از شکایت از کارفرما
قبل از ثبت شکایت، بهتر است کارگر ابتدا موضوع اختلاف را دقیق مشخص کند. برای مثال، اگر مشکل فقط پرداخت نشدن حقوق نیست و بیمه، سنوات، عیدی یا اضافه‌کاری نیز پرداخت نشده است، بهتر است تمام مطالبات به صورت منظم بررسی و مستند شوند.
همچنین بهتر است پیش از هر اقدامی، قرارداد، سوابق بیمه، فیش‌های حقوقی، رسیدهای پرداخت و سایر مدارک مرتبط نگهداری شوند.
اگر درباره نحوه شکایت از کارفرما، اثبات رابطه کاری، قرارداد شفاهی، حقوق معوقه، بیمه، سنوات یا اخراج اختلاف دارید، بررسی دقیق شرایط پرونده می‌تواند از طرح اشتباه یا ناقص درخواست جلوگیری کند.
سوالات متداول درباره شکایت از کارفرما
پاسخ به رایج‌ترین سوالات کارگران درباره مطالبه حقوق و پیگیری اختلافات کاری
آیا بدون قرارداد می‌توان از کارفرما شکایت کرد؟
بله. نداشتن قرارداد کتبی به تنهایی مانع طرح شکایت نیست و رابطه کاری می‌تواند با مدارک و شواهد مختلف اثبات شود.
آیا با قرارداد شفاهی می‌توان از کارفرما شکایت کرد؟
بله. قرارداد کار می‌تواند در شرایط قانونی به صورت شفاهی نیز وجود داشته باشد و در صورت اختلاف، موضوع رابطه کاری و حقوق طرفین قابل بررسی است.
برای شکایت از کارفرما چه مدرکی لازم است؟
قرارداد، سابقه بیمه، فیش حقوقی، رسید پرداخت، گردش حساب مرتبط با حقوق، گزارش حضور و غیاب و سایر مدارک مرتبط می‌توانند برای اثبات ادعا مورد استفاده قرار گیرند.
اگر کارفرما بیمه نکند چگونه شکایت کنیم؟
کارگر می‌تواند موضوع بیمه نشدن یا وجود نقص در سابقه بیمه را از مسیرهای قانونی مربوط به روابط کار و تأمین اجتماعی پیگیری کند. مدارک اثبات رابطه کاری در این نوع پرونده اهمیت زیادی دارد.
آیا می‌توان بابت حقوق عقب‌افتاده از کارفرما شکایت کرد؟
بله. پرداخت نشدن حقوق از موارد قابل مطالبه است و کارگر می‌تواند حقوق معوقه خود را از مسیر قانونی پیگیری کند.
آیا می‌توان همزمان بابت حقوق، بیمه و سنوات شکایت کرد؟
در صورتی که هر یک از این مطالبات مربوط به رابطه کاری باشد، می‌توان آن‌ها را در چارچوب قانونی مربوط به پرونده مطرح کرد. بهتر است تمام مطالبات پیش از ثبت درخواست به صورت دقیق مشخص شوند.
آیا کارفرما می‌تواند بعد از شکایت کارگر او را اخراج کند؟
قانونی بودن اخراج به شرایط پرونده، علت پایان همکاری و مقررات حاکم بستگی دارد. اگر کارگر معتقد باشد اخراج او غیرقانونی بوده، می‌تواند موضوع را از مراجع مربوط پیگیری کند.
شکایت از کارفرما چقدر طول می‌کشد؟
زمان رسیدگی ثابت نیست و به موضوع پرونده، مدارک، میزان اختلاف و روند رسیدگی بستگی دارد.
آیا برای شکایت از کارفرما حتماً باید وکیل داشت؟
خیر، داشتن وکیل برای طرح همه شکایات کارگری الزامی نیست؛ اما در پرونده‌های پیچیده، اختلاف درباره رابطه کاری، اخراج یا مطالبات قابل توجه، دریافت مشاوره تخصصی می‌تواند به تنظیم صحیح درخواست و ارائه بهتر مستندات کمک کند.
اگر کارفرما از پرداخت حقوق خودداری کند چه اقدامی انجام دهیم؟
ابتدا مدارک مربوط به اشتغال و پرداخت حقوق را جمع‌آوری کنید، میزان حقوق معوقه را مشخص کنید و سپس از مسیر قانونی مربوط به اختلافات کارگر و کارفرما اقدام کنید.
آیا سابقه بیمه برای شکایت از کارفرما ضروری است؟
خیر. نداشتن سابقه بیمه لزوماً به معنای نبود رابطه کاری نیست. در چنین شرایطی، سایر مدارک و شواهد مربوط به اشتغال اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند.
آیا بعد از ترک کار هم می‌توان از کارفرما شکایت کرد؟
در بسیاری از موارد، پایان همکاری مانع مطالبه حقوق و مزایای قانونی مربوط به دوره اشتغال نیست؛ با این حال، نوع مطالبه و مهلت‌های قانونی احتمالی باید با توجه به موضوع پرونده بررسی شود.
برای شکایت از کارفرما به چه مرجعی مراجعه کنیم؟
مرجع رسیدگی به اختلافات ناشی از رابطه کار، در چارچوب مراجع حل اختلاف پیش‌بینی‌شده در قانون کار انجام می‌شود و ثبت بسیاری از درخواست‌ها از طریق سامانه جامع روابط کار صورت می‌گیرد.
بهترین روش برای شکایت از کارفرما چیست؟
بهترین روش به نوع اختلاف بستگی دارد. ابتدا باید مشخص شود موضوع شکایت حقوق معوقه، بیمه، سنوات، عیدی، اضافه‌کاری، اخراج یا اثبات رابطه کاری است و سپس مدارک مرتبط با همان موضوع آماده و درخواست به شکل دقیق ثبت شود.
اگر درباره حقوق معوقه، بیمه، سنوات، عیدی، اضافه‌کاری، قرارداد شفاهی، اثبات رابطه کاری یا نحوه پایان همکاری اختلاف دارید، بررسی دقیق شرایط و مستندات پرونده می‌تواند به انتخاب مسیر مناسب برای پیگیری کمک کند.
اختلاف میان کارگر و کارفرما می‌تواند به دلایل مختلفی روی دهد که کارگران در صورت مواجه با این تخلفات می‌توانند نزد مراجع قضایی شکایت کنند. این موارد به شرح ذیل هستند:
مهلت زمانی شکایت از کارفرما
قانون‌گذار برای شکایت از کارفرما، مهلت زمانی مشخصی را تعیین ننموده است. بنابراین کارگر می‌تواند هر زمانی نسبت به ثبت شکایت خود اقدام کند. حتی اگر چندین سال گذشته باشد.
اما اگر کارگر اخراج شده باشد و بخواهد از بیمه بیکاری استفاده کند می بایست حداکثر ۱ ماه پس از زمان اخراج به اداره کار مراجعه نماید.
مدارک مورد نیاز جهت اثبات رابطه کارگری و کارفرمایی
نحوه شکایت از کارفرما
1. مراجعه به سامانه جامع روابط کار prkar.mcls.gov.ir
2. احراز هویت و ثبت نام الکترونیک
3. ورود به قسمت پنجره خدمات،ثبت دادخواست
4. ارائه توضیحات و مدارک و مستندات
5. ارسال شکایت و پیگیری روند رسیدگی به آن
6. حضور در جلسات رسیدگی و ارائه دفاعیات
دیدگاهی در مورد “شکایت از کارگران”
وقت بخیر
من قراداد کتبی نداشتم و فقط به صورت شفاهی این موضوع گفته شده و کارفرما گفتند نیازی به قرارداد کتبی نیست
میخاستم ببینم قرارداد شفاهی واقعا معتبر هست؟
با سلام خدمت شما
قرارداد شفاهی معتبر هست ، اما قابل اثبات نیست
بهتر است قرارداد به صورت مکتوب تنظیم شود تا در زمان لزوم مستند قانونی جهت ارائه در دسترس باشد .